नारायण रिजाल, बागलुङ- बागलुङमा यस वर्ष २ लाख ३५ हजार पशुचौपायलाई पूर्णखोप प्रदान गर्न लागिएको छ । भेटेनरी अस्पताल तथा पशु सेवा विज्ञ केन्द्र बागलुङले जिल्लाका १० वटै स्थानिय तहमा पूर्णखोप अभियान संचालन गरेको हो । गत पौष देखी नै संचालन गरेको अभियानमा हाल सम्म ६ वटा स्थानिय तहमा पूर्णखोप प्रदान गरिसकिएको केन्द्रका बरिष्ठ पशु चिकित्सक डा. ऋषिराम सापकोटाले जानकारी दिए ।
कार्यालयका अनुसार जिल्ला भर कुल २ लाख ८६ हजार ७१३ पशुचौपाय रहेपनि यसको ८० प्रतिशतलाई मात्र खोप प्रदान गरिने छ । ‘जिल्ला भरीका कुल पशु चौपायको ८० प्रतिशतलाई मात्र खोप प्रदान गछौं डा. सापकोटाले भने, २० प्रतिशत पशु कोही तिन महिना भन्दा कम उमेरका छन भने कोही विरामी र भर्खर बाली गएका रहेका छन, तिनका लागि हालको अवस्थामा खोप प्रदान गर्दैनौं । पशुचौपायामा देखिने खोरेत, पीपीआर र स्वाइनफिबर रेबिज लगायतका विरुद्ध उक्त खोप लगाईने सापकोटाले जानकारी दिए । पशुचौपायमा देखिने विभिन्न रोगका कारण किसानले बर्सेनि क्षति बेहोर्दै आएको र हरेक वर्ष पशु उत्पादनमा भइरहेको क्षतिको न्यूनीकरणका लागि पूर्ण खोप अभियान सञ्चालन गरिएको उनले जानकारी दिए । पशुपालन व्यवसायमा चुनौतीको रुपमा रहेको प्रमुख रोगहरुको नियन्त्रण गर्दै पशु स्वास्थ्यको सुनिश्चिता गर्नका लागि गण्डकी प्रदेश भरी नै पूर्णखोप अभियान संचालन भएको छ । ‘महामारीजन्य र जुनोटिक (मानव र पशुपक्षीबीच एकआपसमा सर्ने) रोग नियन्त्रण गरी रोगबाट बचाउन र कृषकल गरेको लगानीको सुरक्षा गर्न पशुमा खोप लगाउनु महत्वपूर्ण छ’, प्रमुख डा.सापकोटाले भने्, ‘सबैको सहयोगबाट बागलुङलाई नै पशुमा पूर्ण पशु खोप युक्त जिल्ला बनाउने योजनामा छौँ ।’
१ लाख ३१ हजार ५७४ पशु चौपायले खोप पाए
पशुमा पूर्ण खोप अभियान अन्तरगत सवै भन्दा बढि गलकोट नगरपालिकामा ४४ हजार ६८६ पशु चौपायमा खोप प्रदान गर्ने कार्यालयको लक्ष्य रहेको छ । त्यसैगरी ताराखोला गाउँपालिकामा १२ हजार ७२३, ढोरपाटन नगरपालिकामा ३४ हजार ५२५, निसीखोला गाउँपालिकामा ३६ हजार ३०३, जैमिनी नगरपालिकामा ४१ हजार ५५९, बागलुङ नगरपालिकामा २८ हजार ४२७, काठेखोला गाउँपालिकामा २४ हजार ४४८ पशुमा खोप लगाउने लक्ष्य रहेको विज्ञ केन्द्रका पशु स्वास्थ्य अधिकृत केशव पौडेलले जानकारी दिए । पौडेलका अनुसार बडिगाड गाउँपालिकामा ३५ हजार ४७६, तमानखोला गाउँपालिकामा १५ हजार ३९ र बरेङ गाउँपालिकामा १३ हजार ६२० पशुचौपायमा खोप लगाउने लक्ष्य रहेको छ ।
केन्द्रले निसीखोला गाउँपालिकामा २८ हजार ३४८, ढोरपाटन नगरपालिकामा २८ हजार ४७० तमानखोला गाउँपालिकाम १२ हजार ७४० र बरेङ गाउँपालिकामा ९ हजार ८९२ बडिगाड गाउँपालिकामा २९ हजार ३४६ र जैमिनी नगरपालिकामा २२ हजार ८०१ गरी कुल १ लाख ३१ हजार ५७४ पशु चौपायमा खोप प्रदान गरि सकेको पौडेलले जानकारी दिए ।
कम्तीमा पाँच वर्ष खोप निरन्तर लगाउनुपर्ने
लगातार ३ वर्ष सम्म खोप प्रदान गरेपछि पुन परिक्षण गरेर मात्र पूर्ण खोप जिल्लाको रुपमा घोषणा गर्ने केन्द्रले जनाएको छ । ‘जिल्लाका विभिन्न पालिकामा विभिन्न चरणमा प्रत्येक वर्ष अभियान संचालन भएको छ । बागलुङ र काठेखोलामा यो चौथो पटकको अभियान हो, पशु स्वास्थ्य अधिकृत पौडेलले भने,—‘ गलकोट, ताराखोला, जैमिनी तेस्रो पटक हो भने बडिगाड, ढोरपाटन, निसी र तमानखोला र बरेङ यो अभियान पहिलो पटक हो ।, कम्तीमा ५ वर्ष लगातार खोप लगाउने योजना रहेको छ ।’ यस वर्ष मात्र जिल्लाका १० वटै स्थानिय तहमा खोप संचालन गरिएको पौडेलले बताए ।
केन्द्रका अनुसार जिल्ला भरी ३० हजार ६३१ गाई गोरु, ७० हजार ४४९ भैसी तथा राँगा, १४ १ लाख ४९ हजार २४४ बाख्रा, १८ हजार २२७ भेडा, ८ हजार १८५ बंगुर र ९ हजार ९७० कुकुरलाई खोप प्रदान गर्ने लक्ष्य रहेको छ । खोप अभियानका लागि एक वडा एक पशु प्राविधिक खटाईएको छ ।
विज्ञ केन्द्रले जुनेटिक रोगहरुको नियन्त्रण गर्न र प्रति जैविक प्रतिरोध न्युनिकरण गर्नका निम्ती यो खोप अभियान संचालन गरिएको हुनाले सवै किसानहरुले आफ्नो पशुचौपायलाई अनिवार्य खोप लगाउन आग्रह गरेको छ ।
पूर्णखोप अभियानले किसानलाई राहत
पशुमा लाग्ने विभिन्न रोगका कारण किसानले बर्सेनि क्षति बेहोर्दै आएको हुनाले पूर्णखोप अभियानले किसानलाई ठुलो राहत पुग्ने बागलुङ नगरपालिकाका नगरप्रमुख बसन्त कुमार श्रेष्ठ बताउँछन । ‘हरेक वर्ष पशु उत्पादनमा भइरहेको क्षतिको न्यूनीकरणका लागि पूर्ण खोप अभियान अभियानले किसानलाई ठुलो राहत मिल्ने छ ।, नगरप्रमुख श्रेष्ठले भने,—‘ खोप अभियानलाई निरन्तरता र यसको दिगोपनका लागि पनि विज्ञ केन्द्रले स्थानिय तहसँग समन्वय गर्न आवश्यक छ । हरेक वर्ष पशुलाई लगाउनुपर्ने खोप नपाएका कारण रोगबाट पशुचौपाया प्रभावित हुने गरेका छन अब बागलुङमा यो समस्या झेल्नु पर्ने बाध्यता हट्नेमा हामी विस्वष्त छौं ।’ उनले यो अभियानलाई सफल बनाउन सवै जनप्रतिनिधि र कर्मचारीले सकरात्म भुमिका निर्वाह गर्न आग्रह गरेका थिए ।
विज्ञ केन्द्रल लम्पी स्किन रोग नियन्त्रणका लागि पनि जिल्लाका सवै स्थानिय तहमा खोप सहित आवश्यक सामाग्री पठाईएको बताएको छ ।
बङ्गुर, बाख्रा र भैँसीमा देखिने रोगले किसान आजित छन् । सबै पशुलाई खोप निःशुल्क लगाइने भएकाले अभियान सञ्चालन भएका बेला खोजीखोजी खोप लगाउन विज्ञ केन्द्रले अनुरोध गरेको छ । यो अभियान बागलुङमा पहिलोपटक सुरुआत भएको हो । अभियानअन्र्तगत ४० हजार ठूला पशु र २५ हजार साना पशुलाई खोप लगाउने लक्ष्य केन्द्रको छ ।