बागलुङ- नेपाल मगर संघका केन्द्रीय उपमहासचिव खेमबहादुर पुनले नेपालको मूलबासीको रुपमा आदिवासी जनजाति र मगर समुदायको संस्कृति र सभ्यतामाथिको अतिक्रमण स्वीकार्य नभएको बताएका छन् । नेपाल मगर संघ जिल्ला समन्वय समिति बागलुङले ४३ औं मगर संघ स्थापना दिवसको अवसरमा बागलुङमा आयोजना गरेको मूल समारोह कार्यक्रममा बोल्दै पुनले राज्य र यसका निकायले विभिन्न बहानामा मगर सभ्यता र संस्कृतिमाथि प्रहार गर्ने कार्य गरिरहेको भन्दै त्यसको विरोध गरे ।
‘विभिन्न नाममा राज्य र यसका निकायहरुबाट हामी मगर र मूलबासी आदिवासी जनजाति समुदायको भाषा संस्कृति र सभ्यतामाथि आक्रमणहरु भैरहेको छ,’उनी भन्छन्,‘त्यसको विरोधमा हामी संगठित अझ एकताबद्ध भएर लाग्नुपर्ने बेला आएको छ । संस्कृति र सभ्यता संरक्षणमा अझ चनाखो भएर लाग्नुपर्नेछ ।’ राज्यले फुटाउ र शासन गरको नीति लिएर मगर समुदाय भित्रको केही थरहरुलाई छुट्टै जातिको रुपमा सूचिकृत गर्ने काम गरेको उनको भनाई थियो । ‘राज्यको स्पष्ट नीति फुटाउ र राज गर भन्ने खालको देखिन्छ,’उनी भन्छन्,‘हिजो मगर भित्रै संगठित रहेको छन्त्याल मगर, भुजेल मगरलाई छुट्टै जाति हो भनेर भन्यो, अहिले केही व्यक्तिहरुको उक्साहटमा पुनहरु छुट्टै जात हुन् भन्न थालिएको छ । मगर भित्रको मुख्य थरमध्ये पुन र आले यी दुई वटा थर अरु कुनै पनि जातिसंग मिल्दैन केबल मगर जात मात्रै छन् । यो कुरा हामी सबैलाई बुझ्नुपर्छ ।’
उनले सबै मगरहरुलाई मगर संघमा समाहित हुन आग्रह समेत गरे । ‘हामी फुटेर होईन जुटेर अगाडि बढ्नुपर्छ, आउनुहोस् बरु मगर संघलाई मगर महासंघ बनाऔं, हामी एकतावद्ध भएर मात्रै हाम्रो अधिकार र अस्तीत्वको रक्षा सम्भव छ,’ उनले भने । पुनले संघीयता निर्माण गर्दा बहुमत जनघनत्व रहेको जातिहरुलाई विभाजन गरी संघीयताको मर्म विपरितको कार्य भएको बताए । ‘संघीयता यहाँको नागरिकलाई चाहिएको हो, पहिचान यहाको जातजाति र समुदायलाई चाहिएको हो,’उनले भने,‘नदीनाला र पहाड डाँडाकाँडालाई पहिचान चाहिएको होईन् । अहिले संघीयताको नाममा जे भईरहेको छ गलत भैरहेको छ । यसलाई सच्याउनु जरुरी छ ।’
उनले मुकुमलुङमा स्थानीय आदिवासी जनजातिको सभ्यतामाथि सरकारले एउटा व्यापारी पोस्न अतिक्रमण गर्ने प्रयास गरेको उल्लेख गरे । ‘मुकुमलुङमा जे भइरहेको छ, त्यो गलत भैरहेको छ,’उनले भने,‘हामी विकास विरोधी होईनौं तर आदिवासी सभ्यता र संस्कृतिमाथि आक्रमण गरी हुने विकासको पक्षमा उभिन सकिन्न । यो गलत भैरहेको छ ।’ कार्यक्रममा नेपाल मगर संघका केन्द्रीय सदस्य गणेश थापामगरले मगर समुदायले संगठित हुँदै आफ्नो संस्कार संस्कृतिहरुको संरक्षण र संवद्र्धन गर्दै अगाडि बढ्नुपर्ने बताए ।
कार्यक्रममा नेपाल मगर संघ बागलुङका सल्लाहकार तेजेन्द्र थापामगर, नेकपा एमालेका गण्डकी प्रदेश सदस्य लालबहादुर थापामगर, नेपाल मगर विद्यार्थी संघका केन्द्रीय उपाध्यक्ष विष्णु आले मगर, नेपाल मगर संघ नगर समिति अध्यक्ष हिराबहादुर थापामगर लगायतले शुभकामनाम मन्तव्य राखेका थिए । नेपाल मगर संघ जिल्ला समन्वय समिति बागलुङका अध्यक्ष श्यामबहादुर पुनको अध्यक्षतामा सम्पन्न मूल समारोहमा स्वागत नेपाल मगर संघ जिल्ला सचिवालय सदस्य संगम घर्तीमगर र सञ्चालन सहसचिव रेशम घर्तीमगरले गरेका थिए ।
नेपाल मगर संघ बागलुङको सभा भवनबाट सुरु भएको भेषभुषा र संस्कार संस्कृति सहितको बृहत ¥यालीले बागलुङ बजारको परिक्रमा गरी बागलुङ कालिका मन्दिर परिसरको कालिका बाल उद्यानमा पुगी मूल समारोहमा परिणत भएको थियो ।